> ## Documentation Index
> Fetch the complete documentation index at: https://docs.diyanet.pro/llms.txt
> Use this file to discover all available pages before exploring further.
# Domain Event'ler
> Domain event nedir, aggregate içinde nasıl yayılır, MediatR ile nasıl dispatch edilir ve integration event'ten farkı.
Bir **domain event**, aggregate içinde **olup bitmiş** anlamlı bir gerçeği anlatır: "Kullanıcı oluşturuldu", "OTP üretildi", "Bağış başvurusu onaylandı". Geçmiş zamanlı isimlendirilir; çünkü olay zaten gerçekleşmiştir, iptal edilemez.
Domain event'ler **yan etkileri ana iş akışından ayırır**: aggregate yalnızca kendi durumunu değiştirir ve bir olay yayar; SMS gönderme, cache temizleme, başka servise haber verme gibi işler ayrı handler'lara düşer.
## DomainEvent + INotification
Her event `DomainEvent` tabanından türer (Version 7 GUID kimliği + UTC zaman damgası alır) ve MediatR'ın `INotification` arayüzünü uygular:
```csharp theme={null}
public class UserCreatedDomainEvent : DomainEvent, INotification
{
public Guid UserId { get; }
public FullName? FullName { get; }
public Phone? Phone { get; }
public Email? Email { get; }
public UserCreatedDomainEvent(Guid userId, FullName? fullName, Phone? phone, Email? email)
{
UserId = userId; FullName = fullName; Phone = phone; Email = email;
}
}
```
Event payload'u **değişmezdir** (yalnız `get` property'ler). Tüketici verisini değiştiremez; sadece okur. Olay, gerçekleşmiş bir durumun fotoğrafıdır.
## AddDomainEvent ile aggregate'ta yayma
Aggregate, durumunu değiştirdiği davranış metodunun sonunda olayı kuyruğa ekler. Olay **hemen** işlenmez — yalnızca kayıt persist edildikten sonra dispatch edilmek üzere biriktirilir.
```csharp theme={null}
public void AddOtpChallenge(OtpCode code, OtpType type)
{
if (CanRequestOtp == false)
throw new DomainException("Kullanıcı durumu giriş yapmaya uygun değil.");
var challenge = new UserOtpChallenge(this, GuidFactory.New(), code, type,
DateTime.UtcNow.AddMinutes(type == OtpType.Sms ? 1 : 2));
OtpChallenges.Add(challenge);
AddDomainEvent(new UserOtpGeneratedDomainEvent(this, code, type, this.Phone, this.Email));
}
```
`AddDomainEvent` `EntityBase` üzerinde tanımlıdır ve olayı entity'nin iç `DomainEvents` listesine ekler.
## Dispatch: SaveEntitiesAsync sonrası MediatR
Olaylar, yazma işlemi başarıyla tamamlandıktan **sonra** yayınlanır. Akış `IUnitOfWork.SaveEntitiesAsync` içinde gerçekleşir:
```mermaid theme={null}
flowchart LR
A[Command Handler] --> B[aggregate metodu
AddDomainEvent]
B --> C[UnitOfWork.SaveEntitiesAsync]
C --> D[SaveChanges
DB transaction]
D --> E[DispatchDomainEventsAsync
MediatR Publish]
E --> F[INotificationHandler'lar]
```
`SaveChanges` çağrısından sonra change tracker'daki tüm entity'lerin `DomainEvents` listesi toplanır, MediatR `Publish` ile yayınlanır ve ardından `ClearDomainEvents()` ile temizlenir.
Sıralama önemlidir: olaylar **veritabanı yazımından sonra** dispatch edilir. Böylece bir handler patlarsa bile durum zaten tutarlı şekilde persist edilmiştir; ayrıca handler'lar oluşturulan kaydın gerçekten var olduğuna güvenebilir. Detaylar Veri Katmanı'ndadır.
## Gerçek event listesi
`DiyanetCleanArchitecture.Domain/Events/` klasöründeki olaylardan bir kesit:
`UserCreatedDomainEvent`, `UserOtpGeneratedDomainEvent`, `UserOtpResentDomainEvent`,
`UserPhoneNumberVerifiedDomainEvent`, `UserEmailVerifiedDomainEvent`,
`UserRoleAssignedDomainEvent`, `UserRoleRevokedDomainEvent`,
`UserTokensInvalidatedDomainEvent`, `UserTotpEnabledDomainEvent`.
`CitizenCreatedDomainEvent`, `CitizenOtpGeneratedDomainEvent`, `CitizenOtpResentDomainEvent`,
`CitizenPhoneNumberVerifiedDomainEvent`, `CitizenEmailVerifiedDomainEvent`,
`CitizenAccountDeactivatedDomainEvent`, `CitizenTokensInvalidatedDomainEvent`,
`CitizenRefreshTokenRevokedDomainEvent`.
`FaqCreatedDomainEvent`, `FaqUpdatedDomainEvent`, `FaqDeletedDomainEvent`, `FaqReorderedDomainEvent`.
`BagisBasvuruOlusturulduDomainEvent`, `BagisBasvuruIncelemeyeAlindiDomainEvent`,
`BagisBasvuruBelgeBeklendiDomainEvent`, `BagisBasvuruOnaylandiDomainEvent`,
`BagisBasvuruReddedildiDomainEvent`, `BagisBasvuruIptalEdildiDomainEvent`,
`BagisBasvuruOdemesiTamamlandiDomainEvent`.
`EtkinlikBasvuruOlusturulduDomainEvent`, `EtkinlikBasvuruOnaylandiDomainEvent`,
`EtkinlikBasvuruPlanKontenjanDolduDomainEvent`, ... ;
`SupportTicketCreatedDomainEvent`, `SupportTicketAssignedDomainEvent`,
`SupportTicketStatusChangedDomainEvent`, `SupportTicketCommentAddedDomainEvent`.
İsimlendirme tutarlıdır: domain dilinde Türkçe kavramlar (Bağış, Etkinlik başvurusu) Türkçe event isimleri taşır — `...OlusturulduDomainEvent`, `...OnaylandiDomainEvent`, `...ReddedildiDomainEvent`. Teknik/altyapı olayları (User, Faq) İngilizce kalır.
## Handler örnekleri
Bir domain event'i **birden fazla** handler dinleyebilir; her biri tek bir yan etkiden sorumludur.
### SMS / E-posta gönderimi
```csharp theme={null}
public sealed class SendOtpSmsDomainEventHandler
: INotificationHandler,
INotificationHandler
{
private readonly IOtpSmsService _otpSmsService;
public Task Handle(UserOtpGeneratedDomainEvent e, CancellationToken ct)
=> SendIfSmsAsync(e.Phone, e.Code, e.Type);
private async Task SendIfSmsAsync(Phone? phone, OtpCode code, OtpType type)
{
if (phone is null || type != OtpType.Sms) return; // guard
await _otpSmsService.SendAsync(code, phone);
}
}
```
Aynı olayın e-posta tarafını `SendOtpEmailDomainEventHandler` üstlenir (`type == OtpType.Email` ise).
### Cache invalidation
```csharp theme={null}
public sealed class InvalidateFaqCacheDomainEventHandler : INotificationHandler
{
private readonly IHybridRequestCache _cache;
public async Task Handle(FaqCreatedDomainEvent e, CancellationToken ct)
{
try { await _cache.RemoveByTagAsync(CacheTags.Faqs, ct); }
catch (Exception ex) { /* warn log — cache hatası ana akışı durdurmaz */ }
}
}
```
### Domain event → integration event köprüsü
Bazı handler'lar olayı **integration event**'e çevirip mesaj kuyruğuna basar (sistemler arası iletişim):
```csharp theme={null}
public class UserCreatedDomainEventHandler : INotificationHandler
{
private readonly IEventBus _eventBus;
public async Task Handle(UserCreatedDomainEvent n, CancellationToken ct)
{
var integrationEvent = new UserCreatedIntegrationEvent(
n.UserId, n.FullName?.Value, n.Phone?.Value ?? "", n.Email?.Value ?? "");
await _eventBus.PublishAsync(integrationEvent); // → RabbitMQ (MassTransit Outbox)
}
}
```
## Domain event vs integration event
| | Domain Event | Integration Event |
| ------------ | ------------------------------ | ------------------------------------------------ |
| **Kapsam** | Aynı süreç içi (in-process) | Süreç/servis dışı |
| **Taşıyıcı** | MediatR `INotification` | `IEventBus` → MassTransit + RabbitMQ Outbox |
| **Ne zaman** | `SaveEntitiesAsync` sonrası | Bir domain event handler'ı tarafından yayınlanır |
| **Payload** | Zengin domain tipleri (VO'lar) | Primitive/serileştirilebilir alanlar |
| **Örnek** | `UserCreatedDomainEvent` | `UserCreatedIntegrationEvent` |
Domain event'ler **asla** doğrudan kuyruğa yayınlanmaz; süreç içi kalır ve domain tiplerini (VO) taşıyabilir. Sistem dışına bir şey duyurmak gerektiğinde, bir handler içinde **ayrı bir integration event** üretip `IEventBus` ile yayınlayın. Bu ayrım, domain'i mesajlaşma altyapısından bağımsız tutar.
## Sonraki adımlar
`AddDomainEvent`'in davranış metotlarında kullanımı.
Dispatch, MassTransit Outbox ve RabbitMQ tüketici zinciri.
`SaveEntitiesAsync` ve `DispatchDomainEventsAsync` detayları.
Adım adım playbook.